اگر کسی از مال دیگری منتفع شود و عین مال باقی باشد و برای مدتی که منتفع شده بین طرفین اجاره ایی معین نشده باشد بابت منافع استفاده شده باید به صاحب مال اجرت بپردازد
احد شرکا
یکی از شرکا
اختلاف
عدم موافقت،تنازع
اخذ به شفعه
اگر مال غیر منقول قابل تقسیمی بین دو نفر مشترک باشد و یکی از دو شریک سهم خود را به شخص ثالثی بفروشد شریک حق دارد قیمتی را که مشتری داده به او بدهد و سهم شریک خود را تملک کند
اذن
اجازه ،دستور،رخصت
اراضی موات
زمین های غیر آبادی که سابقه احیا و بهره برداری ندارد و بصورت طبیعی باقی مانده
ارث
دارایی متوفی بعد از کسر واجبات مالی و دیون
استحقاق
شایستگی،لیاقت،مطالبه حق
اهلیت دارا شدن حق
استیفا
استفاده از کار یا مال دیگری
استیلا
چیره شدن بر کسی یا چیزی
از عناصر غصب است
اسقاط
از بین بردن حقی توسط صاحب حق
اصله
یک درخت ،یک نهال
اظهار نامه
نوشته ایی که مطابق مقررات قانونی تنظیم میشود و وسیله قانونی بیان مطلب است
اعراض
چشم پوشی مالک از مالی از اموال خود
اعیان
جمع ” عین” است، به معنای خانه، دکان، اشجار و حتی مجرای قنات
اعیان زراعی
انبار، طویله و درختان موجود در اراضی زراعتی
اعیانی
اموال غیرمنقول موجود در یک زمین، مانند: خانه، چاه قنات، درختان و استخر شنا
افاقه
هوشیاری پس از مستی باز یافتن عقل پس از جنون
اقاله
برهم زدن عقد لازم به تراضی(توافق)یکدیگر
اقباض
تسلیم،تحویل
انتفاع
حقی است که شخص میتواند از مالی که عین آن مالک دیگری است یا مالک خاصی ندارد استفاده کند
اهلیت
صلاحیت شخص برای دارا شدن حق و تکلیفا
ایفا
وفای به عهد ،پرداخت دین
ب
بالسویه
برابر،به نحو مساوی
بالمباشره
شخصا
بایع
فروشنده
بنچاق
اوراق و اسناد دال بر مالکیت مالک ملک که قبل از آخرین مدرک آن وجود داشته باشد.
بیع
تملیک عین به عِوَض معلوم ، به زبان ساده همان خرید و فروش است.
پ
پشیز
خردترین سکه عهد ساسانیان
پلاک
ورقه فلزی که روی آن شماره مخصوص را می نویسند و معمولا بر سر در خانه ها نصب می کنند.
پی کنی
اراضی که فاقد حد و حدود طبیعی است و حد فاصل معینی هم با مجاورین ندارند باید توسط متقاضی ثبت پی کنی شود
ت
تحجیر
شروع در احیا
سنگ چیدن اطراف زمین یا پی کنی
تدلیس
عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود.
تراضی
به رضایت دو طرف معامله
ترکه
مالی که از مرده باقی مانده باشد
تصالح
سازش،باهم ساختن
تضرر
زیان دیدن
تضییع
ضایع کردن،تباه کردن
تفاسخ
مرادف اقاله
تقویم
براورد،ارزیابی
تملک
مالک شدن
تهاتر
معامله جنس با جنس،داد و ستد
توکیل
اجرای کاری را به عهده شخصی گذاشتن،وکیل کردن کسی
تولیت
تصدی و متولی موقوفه،تصدی امور وقف
ث
ثَمَن
مالی که عوض مبیع در عقد بیع قرار می گیرد، ثمن باید مال باشد و لازم نیست حتما پول باشد.
ثُمن
یک هشت
سهم زوجه در ارث
ثمنیه اعیانی
اصطلاحا سهم الارث زوجه را می گویند.
ج
جاعل
متعهد در عقد جعاله
جعاله
عبارت از التزام شخص به ادای اجرت معلوم در مقابل عملی
جعل
عبارت از ساختن نوشته یا سند یا چیز دیگر بر خلاف حقیقت
جهت معامله
عبارت از امری که معامله کننده برای رسیدن به آن معامله را انجام میدهد هر معامله جهت مخصوص دارد
چ
چک
نوشته ایی است که بموجب آن صادر کننده چک،وجوهی را که نزد دیگری دارد به نفع خود یا دیگری مسترد دارد
چک برگشتی
چکی که به دلیل عدم موجودی یا ایراد حقوقی پرداخت نشده است.
چک بی محل
چکی که در معامله ارائه شده اما موجودی کافی برای پاس شدن ندارد
چک تخلیه
چکی به عنوان ضمانت تخلیه ملک در موعد مقرر
چک تضمینی
چکی که بانک برای تضمین پرداخت صادر میکند، معمولاً غیرقابل برگشت
چک صیادی
چکی که در سامانه صیاد بانک مرکزی ثبت شده تا اعتبار و مالکیت آن شفاف باشد.
ح
حجر
عدم اهلیت
حَجر
بازداشت
نداشتن صلاحیت در دارا شدن حق معین
حریم املاک
مقداری از اراضی اطراف ملک
حَصه
سهم
حق ارتفاق
حقی است برای شخص در ملک دیگری به واسطه ی مالکیت در ملک معین،حق العبور
حق الارض
حقی که به مالک زمین دهند برای کشت یا چرانیدن چهارپایان
حق المجری
حق ارتفاقی است که بموجب آن مالکی از ملک یا املاک دیگران حق جریان دادن آب یا لوله گاز و نفت و فاضلاب داشته باشد
حق انتفاع
حقی است که به موجب آن شخص میتواند از مالی که عین آن ملک دیگری است یا مالک خاصی ندارد استفاده کند
حق شُفعه
هرگاه مال غیر منقول قابل تقسیمی بین دو نفر مشترک باشد و یکی از دو شریک،سهم خود را به به قصد بیع به شخص ثالثی منتقل کند،شریک دیگر حق دارد قیمتی را که مشتری داده است به او بدهد و سهم مبیعه را تملک کند
این حق را حق شفعه میگویند
حوزه ثبتی
تعداد چند ناحیه را که در محدوده عملیاتی ثبتی یک واحد ثبتی یا اداره ثبت قرار دارد.
حیازت مباحات
یکی از اسباب تملک ،تصرف در مال مباح (مانند شکار)
خ
خانه
بنایی است که معمولا محل زندگی یک خانوار بوده و فاقد مشترکات موضوع قانون تملک آپارتمان هاست
خلع ید
رفع تصرف از متصرف غیر منقول به استناد حکم دادگاه یا سند رسمی و یا حکم قانون
خیار
قدرت قانونی که یکی از طرفین عقد پیدا میکند که به موجب ان میتپاند عقد را منحل کند
خیار تخلف شرع
در صورتی که خریدار ثمن را نپردازد، فروشنده حق فسخ دارد. خیار مذکور، خیار تخلف شرط صحیح می باشد به شرطی که فروشنده اسقاط کافی خیارات نکرده باشد.
خیارات
طبق ماده ۳۹۶قانون مدنی انواع خیارات
۱.خیار مجلس
۲.خیار حیوان
۳.خیار شرط
۴.خیار تاخیر ثمن
۵.خیار رویت و تخلف وصف
۶.خیار غبن
۷.خیار عیب
۸.خیار تدلیس
۹.خیار تبعض صفقه
۱۰.خیار تخلف شرط
د
دانگ
شش یک چیزی.یک دانگ از ششدانگ
دُیان
طلبکاران
ذ
ذخیره قانونی
بخشی از زمین یا پروژه که طبق مقررات برای کاربری خاص (مثل فضای سبز یا پارکینگ) کنار گذاشته میشود.
ذی مدخل
فرد یا نهادی که در یک پرونده یا معامله ملکی به طور مستقیم نقش یا سهم دارد.
ذینفع
شخص یا اشخاصی که از یک قرارداد، معامله یا مالکیت ملک، منفعت یا حق قانونی دارند
ر
ربع
چهار یک ،یک چهارم
رُجوع
انصراف
رهن
قراردادی که در آن ملکی به عنوان وثیقه در قبال دریافت وام یا تضمین تعهد قرار میگیرد.
رهن کامل
حالتی که مستأجر مبلغی بهصورت ودیعه کامل به موجر میدهد و اجارهبها پرداخت نمیکند.
رهن و اجاره
ترکیب پرداخت بخشی از مبلغ بهعنوان ودیعه و بخشی بهصورت اجاره ماهانه.
ز
زمین بایر
زمینی که قبلاً بهرهبرداری شده ولی مدتی بدون استفاده مانده است.
زمین روستایی
زمینی که در محدوده یا حریم روستا قرار دارد و معمولاً کاربری کشاورزی یا مسکونی روستایی دارد.
زمین شهری
زمینی که در محدوده قانونی شهر قرار دارد و کاربری آن مسکونی، تجاری یا اداری تعیین شده است.
زمین موات
زمینی که سابقه عمران و آبادانی ندارد و بلااستفاده مانده است.
زیر بنا
مجموع مساحت طبقات یک ساختمان که قابل استفاده است، شامل واحدها و فضاهای داخلی.
زیربنای مفید
مساحت بخشهایی از ساختمان که مستقیماً برای سکونت یا کار استفاده میشود.
زیرزمین
طبقهای از ساختمان که به طور کامل یا بخشی از آن پایینتر از سطح زمین قرار دارد.
زیرساخت
امکانات و خدمات اساسی مانند آب، برق، گاز، راه و فاضلاب که برای استفاده از ملک ضروری است.
س
سبب مُملِک
سببی که موجب تملک میشود مانند بیع
سُدس
یک ششم
سِفَه
صفت شخص بالغ که تصرفات او در اموال و حقوق خویش جنبه عقلانی نداشته باشد،عدم رشد
سند
هر نوع نوشته که در مقام دعوی یا دفاع قابل استفاده باشد.
سند رسمی
اسنادی که در اداره ثبت و اسناد رسمی یا نزد مأمورین رسمی تنظیم شده باشد.
سند منگوله دار مالکیت
دفترچه پلمپ شده ی مخصوصی ست، که اداره ثبت بر اساس محل وقوع ملک در خصوص عرصه و اعیان آن را صادر می کند.
سَهمُ الارث
سهم و بهره ی شخص از ترکه مورث
ش
شخص حقوقی
شرکت یا سازمانی که به عنوان طرف قرارداد ملکی حضور دارد.
شخص حقیقی
فردی که به صورت شخصی طرف قرارداد ملکی است.
شرایط تحویل
موارد و وضعیتهایی که هنگام تحویل ملک باید رعایت یا فراهم شود.
شرط فعل
شرطی که به موجب آن شخص تعهد به فعل یا ترک عملی کند
شُفعه
تملک جبری ملک شریک با دفع ثمن به وی
شمالیساز
ساختمان یا زمینی که ورودی یا حیاط آن در بخش شمالی قرار دارد.
شناسنامه ساختمان
سندی که مشخصات فنی و حقوقی ساختمان را بیان میکند.
شهرک مسکونی
مجموعهای از واحدهای مسکونی که برنامهریزیشده و یکپارچه ساخته میشوند.
شورای حل اختلاف (دادگاه صلح)
مرجع قضایی برای رسیدگی به دعاوی کوچک و اختلافات ملکی.
ص
صَفَقَه
خرید و فروش،معامله،تعهد
ض
ضامن
متعهد در عقد ضمان، مسئول خسارت مالی
ط
طُرق
راه ها
ظ
ع
عرصه
به زمینی گفته می شود که متعلق به مالکی ست و در مقابل اعیانی قرار می گیرد.
عطف
بازگرداندن
عِقار
املاک و مستغلات و درخت خرما
عقد جایز
آن است که هر یک از طرفین بتوانند هر وقتی بخواهد فسخ کند (مانند وکالت)
عقد فضولی
عقدی که عاقد بدون اجازه مالک مال دیگری را مورد معامله قرار دهد.
عقد لازم
آن است که هیچ یک از طرفین معامله حق فسخ آن را نداشته. مانند: مبایعه نامه و اجاره نامه
عَلَیه
بر او،بر ضرر او
عَین
ذات هر چیزی،اشیا مادی مستقل
غ
غَبن
نیرنگ، فریب و بی عدالتی، بهم خوردگی تعادل ارزش عوضین است به ضرر یک طرف
غَصب
تصرف در مال غیر به نحو عدوان
غیر منقول
مالی که از جایی به جایی قابل انتقال نباشد مانند زمین
ف
فُضُولی
کسی که در عقد مال غیر را موضوع معامله قرار دهد بدون اجازه از طرف مالک
ق
قَبض
استیلای مشتری بر مبیع، سند دریافت مال
قرارداد مشارکت در ساخت
این قرارداد جزء عقود نامعین است و تاکنون هیچ قانونی درباره آن وضع نشده و تمام آنچه که تحت عنوان قرارداد مشارکت در ساخت از آن یاد میشود بستگی به شرایط قراردادی بین مالک و شریک دارد.
قلع
کندن،از بیخ کندن،از ریشه کندن
قهری
ضد ارادی و اختیاری است، مسئولیت مدنی که قانون بر آدمی تحمیل می کند
ک
کفیل
متعهد در عقد کفالت
گ
ل
لاحق
آن که پس چیزی آید، آینده
م
ما فی الذمه
آنچه بر عهده کسی است
ماده ۱۰۰ قانون شهرداری ها
کمیسیونی متشکل از سه عضو اصلی نماینده وزارت کشور (اصولا معاون فرماندار) ، نماینده دادگستری (قاضی)، نماینده شورای شهر به همراه یک دبیر
مالکیت
نوعی رابطه حقوقی است که بین شخص و عین خارجی برقرار میشود و به او اجازه میدهد هر گونه تصرفی را در مال خود بنماید.
مانع
بازدارنده
مباحات
اموالی که ملک اشخاص حقیقی یا حقوقی نباشد
مَبیع
آن چیزی که مورد معامله قرار می گیرد.
مبیع
آنچه مورد بیع قرار میگیرد
متبایعین
به طرفین عقد گفته میشود،خریدار و فروشنده
متعاملین
معامله کنندگان،طرفین داد و ستد
مُتَهِب
طرف عقد هبه در مقابل واهب
کسی که قبول هبه کند در عقد هبه
متولی
شخصی که از طرف واقف برای اداره وقف معین میشود
مستغلات
اموال غیر منقولی که مورد بهره برداری مالک آنهاست
مشارکت در ساخت
قراردادی که در آن مالک زمین و سازنده برای ساخت و ساز با هم همکاری میکنند.
ملک
مال در اصطلاح چیزی است که ارزش اقتصادی داشته و قابل تقویم به پول باشد،البته هر ملکی مال نیست،هر مال ملک نیست .پاره ایی از اشیا هم ملک و هم مال هستن
ملک طِلق (یا ملک تام)
ملکی که هیچگونه حق عینی علیه آن ملک به ضرر مالک و به نفع دیگری نباشد.
ملک مفروض
ملکی است که حدود آن در محل مشخص و معلوم باشد.
ن
نسق
عملکرد عمرانی کسی که به آبادی زمین اقدام کرده است.
نسق زراعتی
اراضی دایر ده
الف.نسق،تعلق به زارع دارد
ب.مالک هم که در ده زراعت میکند مانند زارع دارای نسق زراعتی میشود
نقشه
نمایش کامل شکل یک قطعه زمین را روی صفحه کاغذ
نیم عشر
حقوق دولتی اسناد لازم الاجرایی است که منجر به صدور اجراییه شده و به بدهکار ابلاغ میگردد و از او اخذ میشود.
یک بیستم از کل مبلغ محکوم
و
وکالت
عقدی است که بموجب آن، یکی از طرفین، طرف دیگری را برای انجام امری نایب خود می کند